14 Ekim 2026

Velayet davası nedir? Şartları, süreci ve güncel uygulamalar

Av. Merve Kurt Taşkın

Velayet uyuşmazlıkları, Elbistan ve Kahramanmaraş başta olmak üzere aile hukukuna ilişkin en sık karşılaşılan dava türleri arasında yer almaktadır. Bununla birlikte velayet davalarına ilişkin temel ilkeler Türkiye genelinde aynı mevzuata tabidir.

Türk Medeni Kanunu m. 335: Velayetin genel çerçevesi

Velayet, yalnızca çocuğun nerede yaşayacağını belirleme yetkisinden ibaret değildir. Anne ve babaya çocuğun fiziksel, zihinsel, duygusal ve sosyal gelişimini sağlama görevi yükleyen kapsamlı bir hukuki kurumdur. Velayet hakkına sahip ebeveyn; eğitim, sağlık, temsil ve bakım konularında karar alma yetkisine sahiptir. Ancak bu yetki aynı zamanda önemli sorumluluklar da içerir.

Türk Medeni Kanunu m. 336: Boşanmada velayet

Boşanma halinde velayetin hangi ebeveyne bırakılacağına mahkeme karar verir. Hâkim; çocuğun yaşı, eğitim hayatı, duygusal ihtiyaçları, ebeveynlerle olan ilişkisi ve yaşam koşullarını birlikte değerlendirir. Amaç anne veya babayı üstün tutmak değil, çocuğun üstün yararını korumaktır.

Türk Medeni Kanunu m. 339: Çocuğun bakımı ve eğitimi

Anne ve babanın çocuğun bakımına, eğitimine ve gelişimine ilişkin yükümlülükleri bu hüküm altında değerlendirilir. Mahkemeler uygulamada ebeveynlerin çocuğun günlük yaşamındaki rolünü ve sorumluluklarını ne ölçüde yerine getirdiğini de dikkate alabilir.

Türk Medeni Kanunu m. 182: Boşanmanın çocuklara ilişkin sonuçları

Mahkeme velayet, iştirak nafakası ve kişisel ilişki konularında çocuğun yararına uygun düzenlemeler yapar. Velayetin bir ebeveyne bırakılması, diğer ebeveyn ile çocuğun ilişkisinin tamamen sona erdiği anlamına gelmez.

Türk Medeni Kanunu m. 183: Velayetin değiştirilmesi

Şartların değişmesi halinde velayet kararları yeniden değerlendirilebilir. Çocuğun ihmal edilmesi, eğitim hayatının zarar görmesi veya yaşam koşullarındaki önemli değişiklikler velayetin değiştirilmesi taleplerine dayanak oluşturabilir.

Mahkemenin incelediği başlıca hususlar

KriterAçıklama
Çocuğun üstün yararıKararın temel ölçütüdür.
Eğitim hayatıMevcut eğitim düzeninin korunması değerlendirilir.
Psikolojik gelişimUzman raporları dikkate alınabilir.
Anne ve baba ile ilişkiDuygusal bağ ve bakım süreci incelenir.
Sosyal çevreÇocuğun alıştığı yaşam düzeni değerlendirilir.
Çocuğun görüşüYaş ve olgunluk seviyesine göre dikkate alınabilir.

Sıkça sorulanlar

Velayet davasında çocuğun görüşü alınır mı?
Evet, yaş ve olgunluk düzeyine göre görüşüne başvurulabilir.

Velayet sonradan değiştirilebilir mi?
Şartların değişmesi ve çocuğun yararının gerektirmesi halinde mümkündür.

Anne çalışıyorsa velayet alabilir mi?
Çalışıyor olmak tek başına olumsuz bir kriter değildir.

Kahramanmaraş ve Elbistan’da görülen velayet uyuşmazlıklarında da Türk Medeni Kanunu’nun yukarıda açıklanan hükümleri uygulanmaktadır. Her uyuşmazlığın kendine özgü özellikleri bulunduğundan değerlendirme somut olayın şartlarına göre yapılır.